20 keer bekeken

Anselm spiritualiteit van beneden en boven

  • woensdag 16 mei 2018 @ 20:07
    #2
    reactie op (#1) kagib

    In de geschiedenis van de spiritualiteit zijn er onder meer twee stromingen. Er is een spiritualiteit van boven en een van beneden. Met spiritualiteit van beneden wordt bedoeld dat God niet enkel in de bijbel en door de kerk tot ons spreekt, maar ook door onszelf, door onze gedachten en gevoelens, door ons lichaam, onze dromen en juist ook door onze verwondingen en door wat wij aanzien voor onze zwakke plekken. Evagrius Ponticus formuleert deze spiritualiteit van beneden in de klassiek geworden uitspraak: 'Als je God wilt leren kennen, leer dan eerst jezelf kennen'. Opklimmen tot God doe je door af te dalen in de eigen werkelijkheid tot op de diepten van het onbewuste. De spiritualiteit van beneden ziet de weg naar God niet als een eenrichtingsweg, waarlangs je altijd verder God tegemoet gaat. Veeleer is het zo dat de weg naar God langs dwaalwegen en omwegen leidt, langs mislukken en teleurgesteld worden in jezelf. Niet mijn deugdzaamheid opent mij op de eerste plaats voor God, maar mijn zwakheid, mijn machteloosheid, ja zelfs mijn zonde.

    De spiritualiteit van boven sluit aan bij de idealen die wij onszelf stellen. Zij gaat uit van doelstellingen die de mens door ascese en gebed zouden moeten bereiken. De idealen worden daarbij ontleend aan de bestudering van de schrift, de kerkelijke moraalleer en de voorstelling die men van zichzelf heeft. De vraag waar het in deze spiritualiteit van boven om draait is: hoe behoort een christen te zijn? Wat moet een christen doen. De spiritualiteit van boven ontspruit aan het menselijk verlangen steeds beter te worden, steeds hoger te stijgen, steeds dichter tot God te naderen.
    De moderne psychologie staat zeer sceptisch tegenover deze vorm van spiritualiteit, omdat daarbij het gevaar bestaat dat de mens innerlijk verscheurd wordt. Wie zich identificeert met zijn idealen, verdringt vaak zijn werkelijkheid die niet met deze idealen overeenkomt. Zo wordt de mens innerlijk gespleten en ziek. Vanuit de psychologie wordt daarentegen een spiritualiteit van beneden, juist bevestigd. Want voor de psychologie is het duidelijk dat de mens alleen door innerlijke zelfkennis tot zijn waarheid kan komen.

    Zo, weer een nieuwe naam. Ja, het gaat om de spiritualiteit van onderen op. Verbinding met het hart, een open hart zodat het Goddelijke, Essentie ons kan helpen, inspireren. 
    Het gaat niet om dat we iets moeten zijn maar dat we zijn wat we zijn open puur en eerlijk. Dat is de beste voorwaarde dat het Goddelijke zich door ons heen kan open-baren. 

    lieve zonnetjesgroet Kagib

    Gewijzigd op 2018-05-17 18:01:02
  • woensdag 16 mei 2018 @ 16:35
    #1

    In de geschiedenis van de spiritualiteit zijn er onder meer twee stromingen. Er is een spiritualiteit van boven en een van beneden. Met spiritualiteit van beneden wordt bedoeld dat God niet enkel in de bijbel en door de kerk tot ons spreekt, maar ook door onszelf, door onze gedachten en gevoelens, door ons lichaam, onze dromen en juist ook door onze verwondingen en door wat wij aanzien voor onze zwakke plekken. Evagrius Ponticus formuleert deze spiritualiteit van beneden in de klassiek geworden uitspraak: 'Als je God wilt leren kennen, leer dan eerst jezelf kennen'. Opklimmen tot God doe je door af te dalen in de eigen werkelijkheid tot op de diepten van het onbewuste. De spiritualiteit van beneden ziet de weg naar God niet als een eenrichtingsweg, waarlangs je altijd verder God tegemoet gaat. Veeleer is het zo dat de weg naar God langs dwaalwegen en omwegen leidt, langs mislukken en teleurgesteld worden in jezelf. Niet mijn deugdzaamheid opent mij op de eerste plaats voor God, maar mijn zwakheid, mijn machteloosheid, ja zelfs mijn zonde.

    De spiritualiteit van boven sluit aan bij de idealen die wij onszelf stellen. Zij gaat uit van doelstellingen die de mens door ascese en gebed zouden moeten bereiken. De idealen worden daarbij ontleend aan de bestudering van de schrift, de kerkelijke moraalleer en de voorstelling die men van zichzelf heeft. De vraag waar het in deze spiritualiteit van boven om draait is: hoe behoort een christen te zijn? Wat moet een christen doen. De spiritualiteit van boven ontspruit aan het menselijk verlangen steeds beter te worden, steeds hoger te stijgen, steeds dichter tot God te naderen.
    De moderne psychologie staat zeer sceptisch tegenover deze vorm van spiritualiteit, omdat daarbij het gevaar bestaat dat de mens innerlijk verscheurd wordt. Wie zich identificeert met zijn idealen, verdringt vaak zijn werkelijkheid die niet met deze idealen overeenkomt. Zo wordt de mens innerlijk gespleten en ziek. Vanuit de psychologie wordt daarentegen een spiritualiteit van beneden, juist bevestigd. Want voor de psychologie is het duidelijk dat de mens alleen door innerlijke zelfkennis tot zijn waarheid kan komen.


    Anselm Grün